Zapisy w umowie – opóźnienie a zwłoka

Opóźnienie i zwłoka są to wyrazy bliskoznaczne w języku polskim. Według słownika PWN:

• opóźnienie jest to sytuacja, w której coś przebiega później, niż miało przebiegać, inaczej  różnica czasu wynikająca z dłuższego, niż przewidywano trwania jakiejś czynności;

natomiast

• zwłoka jest to opóźnienie wykonania czegoś, inaczej niewykonanie w terminie oznaczonym przez umowę lub ustawę pewnej czynności, do której się jest prawnie zobowiązanym.

Skoro definicja zwłoki zawiera samo słowo opóźnienie to na czym polega różnica w tych pojęciach?

Różnica między zwłoką a opóźnieniem

Różnica sprowadza się do przyczyny niewykonania umówionej czynności w terminie. Otóż:

• opóźnienie to każde niewykonanie danej czynności w terminie;

natomiast

• zwłoka to kwalifikowana postać opóźnienia. Ma ona miejsce wówczas kiedy wykonawca czynności zawinił i ponosi odpowiedzialność za niedochowanie terminu.

Artykuł 476 Kodeksu Cywilnego szczegółowo opisuje dłużnika pozostającego w zwłoce tj. Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Dochodzenie kar umownych za opóźnienie/zwłokę

Przy podpisywaniu umowy bądź jej tworzeniu w punkcie dotyczącym kar umownych za opóźnienia warto zwrócić uwagę jak opóźnienie zostało określone. Inaczej w przyszłości, dochodzenie kar umownych może okazać się znacznie utrudnione. Zapis o opóźnieniu pozwala dochodzić kary umownej wykazując tylko o ile spóźnił się dłużnik w wykonaniu swojego zobowiązania. Przyczyna tego opóźnienia nie będzie miała żadnego znaczenia.

Natomiast w przypadku zwłoki dłużnik może odmówić wypłacenia kary umownej powołując się na niezawinione okoliczności. Te są z reguły dość ciężkie do określenia i rodzą wiele sporów.

Warto jednak pamiętać, że odpowiedzialność dłużnika ma miejsce przy działaniach uznanych za celowe lub umyślne, jak i również przy działaniach nieumyślnych, które doprowadziły do zwłoki. Powyższą odpowiedzialność dłużnik ponosi także w przypadku braku przewidzenia pewnych przeszkód, które wystąpiły w trakcie realizacji inwestycji, a  które mógłby przewidzieć oceniając racjonalnie sytuacje.

Podsumowanie

Zwłoka czy opóźnienie z pozoru nie wydają się nieść za sobą różnice w interpretacji postanowień umownych. Jednak w rzeczywistości oba te pojęcia mają różne znaczenia z perspektywy prawa. Opóźnienie jest to ogólne pojęcie które nie rozróżnia nieterminowego wywiązania się z umowy zawinionego oraz niezawinionego. Natomiast ze zwłoką mamy do czynienia tylko wtedy, kiedy dłużnik w sposób zawiniony doprowadzi do nieterminowego wywiązania się z umowy.

Kancelaria KHG we Wrocławiu zajmuje się zarówno tworzeniem i sprawdzaniem umów jak i sporami przedsądowymi oraz sądowymi z zakresu kar umownych, naliczania odsetek, sporządzania wezwań do zapłaty itd. Po więcej informacji zapraszamy do kontaktu oraz na bezpłatną poradę prawną.