Osobiste konto inwestycyjne – nowy pomysł na wsparcie rynku kapitałowego w 2025

Przez lata polski rynek kapitałowy zmagał się z tym samym problemem – przeciętny Kowalski rzadko sięgał po inwestycje inne niż lokata czy konto oszczędnościowe. Fundusze, akcje czy obligacje wydawały się zbyt skomplikowane, a bariery podatkowe i brak zachęt dodatkowo zniechęcały do aktywnego inwestowania. Ministerstwo Finansów postanowiło więc sięgnąć po sprawdzone za granicą rozwiązanie i przedstawiło koncepcję osobistego konta inwestycyjnego (OKI). Nowy instrument ma być odpowiedzią na niską partycypację Polaków w rynku kapitałowym, a jednocześnie narzędziem, które ułatwi oszczędzanie długoterminowe. Co dokładnie kryje się za tym projektem i jakie może mieć skutki dla inwestorów? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie tutaj!

Na czym ma polegać osobiste konto inwestycyjne?

Podstawowa idea OKI jest prosta – to specjalny rachunek, na którym gromadzisz środki przeznaczone na inwestycje. Możesz na nim kupować akcje, obligacje, fundusze inwestycyjne, ETF-y czy inne instrumenty finansowe dostępne na polskim rynku. Najważniejsze jednak, że taki rachunek daje preferencje podatkowe – a to właśnie one mają przyciągnąć inwestorów indywidualnych. Ministerstwo zapowiada, że inwestor nie będzie musiał płacić podatku Belki od bieżących zysków kapitałowych w trakcie trwania programu. Rozliczenie nastąpi dopiero w momencie wypłaty środków po zakończeniu inwestowania lub przy złamaniu warunków konta. To rozwiązanie podobne do funkcjonujących już w Polsce IKE i IKZE, ale adresowane szerzej, także do osób, które niekoniecznie chcą oszczędzać z myślą o emeryturze.

Co to oznacza dla inwestorów?

Osobiste konto inwestycyjne to nie tylko nowy produkt finansowy, ale także próba zmiany kultury oszczędzania w Polsce. Jeśli Polacy przekonają się do inwestowania, a przepisy okażą się przejrzyste i stabilne, OKI może być przełomem porównywalnym z wprowadzeniem IKE kilkanaście lat temu. Pytanie tylko, czy uda się znaleźć równowagę między korzyściami dla inwestorów a potrzebami budżetu państwa. No dobra, ale na jakich zasadach i jak to przeliczyć? W tym zakresie mogę Ci pomóc razem z moim zespołem podatkowym. Jeśli masz pytanie o kwestie rozliczenia lub wątpliwości wa odniesieniu do swoich zobowiązań, napisz do mnie maila.

Kto będzie mógł założyć OKI i na jakich zasadach?

Założenie konta ma być możliwe dla każdej osoby fizycznej mieszkającej w Polsce i posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych. Nie przewiduje się ograniczeń dochodowych ani konieczności powiązania rachunku z określonym wiekiem, jak ma to miejsce w przypadku kont emerytalnych. Pomysłodawcy chcą, aby rozwiązanie było powszechne – tak, aby nawet osoby młodsze, które dopiero rozpoczynają karierę zawodową, mogły gromadzić pierwsze inwestycyjne doświadczenia. Dla bardziej doświadczonych inwestorów OKI może natomiast stać się wygodnym narzędziem do budowania portfela przy zachowaniu preferencji podatkowych.

Limit wpłat i zasady korzystania z osobistego konta inwestycyjnego

Projekt przewiduje wprowadzenie rocznego limitu wpłat na konto, aby uniknąć sytuacji, w której narzędzie byłoby wykorzystywane wyłącznie przez najbogatszych. Szczegóły nie są jeszcze przesądzone, ale wstępne propozycje mówią o limicie kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie. Środki zgromadzone na OKI będą musiały być inwestowane zgodnie z określonym katalogiem instrumentów – tak, aby program faktycznie wspierał rozwój rynku kapitałowego w Polsce, a nie służył jedynie jako „parasol podatkowy” dla gotówki.

Jakie korzyści ma dać OKI dla polskiego obywatela?

Największą zachętą ma być oczywiście odroczenie podatku od zysków kapitałowych. Dzięki temu inwestor może reinwestować zyski w całości, bez konieczności corocznego oddawania 19 proc. fiskusowi. Efekt procentu składanego działa wtedy szybciej i pozwala osiągnąć lepsze wyniki w długim terminie. Drugą korzyścią ma być uproszczenie – inwestor nie będzie musiał samodzielnie rozliczać się z podatku Belki w trakcie korzystania z konta. Dopiero na koniec przy wypłacie środków pojawi się obowiązek podatkowy, a do tego czasu inwestycje będą wolne od podatkowych obciążeń.

• Realne zwiększenie stopy zwrotu w długim horyzoncie
• Ułatwienie w budowie portfela inwestycyjnego
• Większa motywacja do długoterminowego oszczędzania.

Czym OKI różni się od IKE i IKZE?

Na pierwszy rzut oka osobiste konto inwestycyjne może przypominać już istniejące instrumenty – indywidualne konto emerytalne (IKE) czy indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Różnica tkwi jednak w celu i zakresie. IKE i IKZE zostały stworzone z myślą o gromadzeniu środków na emeryturę, a wypłata przed osiągnięciem odpowiedniego wieku wiąże się z utratą preferencji podatkowych. OKI ma być elastyczniejsze – nie będzie ograniczone do wieku emerytalnego ani do celów związanych wyłącznie z przyszłą emeryturą. To narzędzie bardziej uniwersalne, które ma ułatwić Polakom wejście w świat inwestycji.

Potencjalne ryzyka i wyzwania

Choć projekt zapowiada się atrakcyjnie, nie brakuje wątpliwości. Największe z nich dotyczą wpływu na budżet państwa – odroczenie podatku Belki oznacza mniejsze wpływy w krótkim terminie. Z drugiej strony, resort finansów liczy, że większe zainteresowanie inwestycjami i rozwój rynku kapitałowego zrekompensują te straty. Ryzykiem jest także to, że inwestorzy będą traktować OKI wyłącznie jako sposób na unikanie podatku, a nie faktyczne narzędzie do budowy portfela. Dlatego konieczne będzie dobre zaprojektowanie przepisów, w tym limitów wpłat i katalogu dozwolonych inwestycji.

Czy osobiste konto inwestycyjne zadziała?

Polski rynek kapitałowy potrzebuje impulsu, który pozwoli zwiększyć jego atrakcyjność dla inwestorów indywidualnych. Osobiste konto inwestycyjne może być właśnie takim impulsem – prostym narzędziem, które wprowadza realną zachętę podatkową i ułatwia długoterminowe inwestowanie. Ostateczny kształt przepisów dopiero poznamy, ale już dziś wiadomo, że OKI może zmienić sposób, w jaki Polacy podchodzą do oszczędzania i inwestowania. Jeśli mechanizm zostanie dobrze zaprojektowany, to nie tylko inwestorzy indywidualni, ale także cała gospodarka skorzysta na jego wprowadzeniu.