Wyjaśnienia wykonawcy w sprawie rażąco niskiej ceny – jak wygrać test realności?

Po otrzymaniu wezwania wykonawca ma jedną zasadniczą misję: obalić domniemanie rażąco niskiej ceny (RNC). Z art. 224 ust. 5 PZP wynika, że to on ma udowodnić, iż cena/koszt są realne. Z kolei art. 224 ust. 6 PZP przewiduje, że brak wyjaśnień (lub wyjaśnienia bez uzasadnienia ceny dowodami) prowadzą do odrzucenia oferty. KIO wielokrotnie potwierdziła, że złożenie wyjaśnień jest obowiązkowe, nawet jeśli zdaniem wykonawcy, wezwanie było zbyt łatwe albo niezasadne (np. KIO 209/21, KIO 144/22). Spóźnione wyjaśnienia są traktowane jak brak (KIO 282/18).  Jak wygrać test realności? Dowiedz się więcej na ten temat w tym artykule.

Jak napisać wyjaśnienia, które przekonują i świadczą na Twoją korzyść?

1. Konkrety zamiast deklaracji. KIO: „Wyjaśnienia nie mogą ograniczać się do zapewnień; mają wskazywać konkretne dane i koszty” (KIO 421/22).
2. Dowody, nie slogany. Wyjaśnienia „muszą być poparte dowodami” – katalog jest otwarty (KIO 144/22).
3. Odpowiedz na pytania – ale myśl szerzej. Przy ogólnym wezwaniu opisz podstawowe, istotne składniki ceny (KIO 641/23). Z drugiej strony – nie można czynić negatywnych konsekwencji, jeśli zamawiający nie wskazał konkretów (KIO 65/23); w razie potrzeby to zamawiający powinien wezwać ponownie i doprecyzować (KIO 63/19).
4. Ważne czynniki z art. 224 ust. 3 PZP. Zarządzanie procesem, technologia, wyjątkowo korzystne warunki, koszty pracy (obowiązkowo), zgodność z prawem pracy/ZUS, środowisko, podwykonawstwo – to przykładowe filary argumentacji.
5. Jedna szansa – domyślnie. Wielokrotne „podejścia” są wyjątkiem i zależą od jakości wezwania, nie od chęci wykonawcy (SO Warszawa XXIII Ga 451/16; KIO 3216/21).

Wyjaśnienia wykonawcy w sprawie rażąco niskiej ceny – jak obronić ofertę?

Zajmuję się obsługą w zakresie wykonawców i formułuję wyjaśnienia RNC, które nie opierają się na deklaracjach, lecz na liczbach, dowodach i logicznej konstrukcji kosztowej. Analizuję treść wezwania, identyfikuję ryzyka procesowe i buduję argumentację tak, aby przeszła „test realności” nie tylko u zamawiającego, ale również przed KIO. Jeżeli Twoja oferta została zakwestionowana z powodu rzekomo zbyt niskiej ceny, warto działać strategicznie, zanim zapadnie decyzja o odrzuceniu. Napisz do mnie, przeanalizujemy z zespołem, w jaki sposób zaopiekować się Twoją sprawą.

Czego unikać w przypadku wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny?

• Ogólników typu „mamy rabaty”, „mamy doświadczenie”, „mamy blisko bazę” – bez liczb i przeliczeń to nic nie znaczy (KIO 1679/21, KIO 1707/21).
• „Przerzucania kosztów” na inne kontrakty lub źródła – to dowód na RNC i bywa kwalifikowane jako nieuczciwa konkurencja (przykład z kontroli; dodatkowo KIO 337/22 przywołane w materiale UZP).
• Oparcia wyłącznie na kosztorysie uproszczonym oderwanym od przedmiaru i bez rozbicia kluczowych pozycji – KIO oczekuje weryfikowalności i mierzalności (przykłady z kontroli). 

Dobre wyjaśnienia to pełna, liczbowo udowodniona narracja o tym, dlaczego i o ile określone czynniki obniżyły cenę – z dokumentami, które zamawiający może zweryfikować. To jest różnica między „zapewnieniem” a „wykazaniem”.